بدن کودک در سالهای رشد دستخوش تغییرات متعددی میشود؛ دندانها نیز از این قاعده مستثنی نیستند و تمام دندانهای شیری در نهایت با دندانهای دائمی جایگزین خواهد شد. مشکل اینجاست که همواره فضای کافی برای رویش مناسب و مرتب دندانهای دائمی وجود ندارد. نبود فضای کافی ناهنجاریهایی را مانند شلوغی و بههمفشردگی دندانها، نامرتبی دندانها، درد و دهها اختلال ناخوشایند دیگر در پی دارد که مسلماً بروز آنها برای کودک و والدینش ناراحت کننده است. برخی متخصصین ارتودنسی دندانهای نامرتب را از بین میبرند، اما شماری از متخصصین مجرب از راهکارهای دیگری برای حفظ دندان بهره میگیرند. اکسپندر یا وسیع کننده کام یکی از پرکاربردترین و مفیدترین وسایل ارتودنسی است.
انواع اکسپندر
وسیع کنندهها علیرغم شباهت ظاهری از نظر نوع و عملکرد برحسب محل قرارگیری در دهان تقسیمبندی میشوند. وسیع کننده در دو نوع اصلی اکسپندر فک بالا و فک پایین وجود دارد. دلیل ابداع دو نوع اکسپندر برای فکهای بالا و پایین این است که اندازه فک پایین تغییر نمیکند، اما فک بالا را تا قبل از وقوع تغییرات مهم میتوان وسیعتر کرد.
بیشتر بخوانید :
پهن و وسیع کردن فک بالا با اکسپندر
اکثر وسیع کنندههای کام به دندانهای آسیاب فک بالا متصل میشود. به این ترتیب حداکثر نیروی ایمن به استخوان وارد میشود و احتمال بروز عوارض به حداقل میرسد. پیچهای بازشوندهای معمولاً به اکسپندر متصل میشود تا بتوان سیم متصل به وسیع کننده را بازتر کرد تا در پی آن فک نیز وسیعتر شود. یکی از عوارض جانبی استفاده از وسیع کننده کام این است که دو دندان جلوی بالا فاصلهدار میشود. چنانچه دندانهای پیشین دائمی باشد، متخصص ارتودنسی این نقص را اصلاح خواهد کرد.
آشنایی با وسیع کننده فک پایین
وسیع کننده فک پایین مشکلات مربوط به دندانهای در حال درآمدن را اصلاح میکند. اکسپندر دندانها را به طرف بیرون فشار میدهد تا دندانها در محل مناسب دربیاید و ردیف و مرتب باشد.
اگرچه به این روش میتوان اکثر دندانها را حفظ کرد، اما ماهیت قوس فک پایین به گونهای است که اگر استخوان کافی برای نگهداشتن دندانها وجود نداشته باشد، احتمالاً باید چند دندان دائمی کشیده شود.
کاربرد اکسپندر در ارتودنسی
شکی نیست که با استفاده از اکسپندر میتوان دندان را حفظ کرد و از نامرتب شدن دندانها جلوگیری کرد، البته به شرطی که به درستی از آن استفاده شود. وسیع کننده فک بالا باید قبل از به هم جوش خوردن و یکی شدن صفحات رشد به کار برده شود و از وسیع کننده فک پایین باید قبل از درآمدن دندانهای دائمی استفاده شود.
حتما بخوانید : ارتودنسی سرامیکی
ترس از تحمل درد
اگر به دلیل ترس فرزندتان از درد به متخصص ارتودنسی مراجعه نمیکنید و تحمل درد کشیدن فرزندتان را ندارید، باید بدانید که جایی برای نگرانی وجود ندارد. ارتودنسی آنقدرها هم که فکر میکنید، دردناک نیست. در ارتودنسی هیچ عمل خشن و ناملایمی مانند چرخاندن ناگهانی دندانها انجام نمیشود. ارتودنسی روندی آرام و ملایم دارد و دندانها را به تدریج مرتب میکند. سیمکشی دندانها کمترین دردی ندارد. در اولین روزهای قرارگیری بریس در دهان ممکن است براکتهای فلزی در بافت داخل دهان فرو برود؛ در این شرایط دندانپزشک لبههای آزاردهنده را با موم میپوشاند تا دیگر این اتفاق رخ ندهد. پس از تنظیم کردن بریس و سفت کردن سیم ارتودنسی تنها زمانی است که ارتودنسی ناراحت کننده میشود. بیمار پس از سفت کردن سیمکشی دچار درد و ناراحتی میشود، که البته شدید نیست. این درد مختصر به راحتی با مصرف مسکنهای غیرتجویزی یا کرم بیحسی آرام میشود.
ترس از ناشناختهها
ترس از ارتودنسی گاهی از عدم آگاهی از روند درمان نشأت میگیرد؛ تنها چیزی که بیمار میداند این است که دندانها سیمکشی میشود و برق این سیمها چشمها را خیره میکند. اگر از قبل به متخصص ارتودنسی اطلاع دهید که فرزندتان از چه چیزی میترسد، متخصص روند درمان را با زبانی ساده برای کودک توضیح خواهد داد. زمانی که کودک متوجه شود که نقش هر یک از تجهیزات ارتودنسی چیست و بداند که متخصص چه کاری انجام خواهد داد، ترسش از بین خواهد رفت. متخصص این اطلاعرسانی و آموزش را در جلسه مشاوره و قبل از سیمکشی دندانها انجام میدهد. چنانچه این توضیحات مفید قبل از روز موعود داده شود، کودک بدون اضطراب به استقبال درمان خواهد رفت.
بیشتر بخوانید :
ترس از شرمنده شدن
اکثر کودکان از متفاوت به نظر رسیدن و انگشتنما شدن میترسند و از این وحشت دارند که مبادا مورد تمسخر دوستان خود قرار بگیرند. اگر دلیل ترس فرزندتان از ارتودنسی خجالت کشیدن است، سعی کنید در آرامش با او صحبت کنید. به فرزندتان توضیح دهید که اگر امروز این درمان را انجام دهد تا پایان عمر از نتیجه آن بهرهمند خواهد شد. همچنین به او بگویید که تنها نیست و دهها نفر از همکلاسیها و هممدرسهایهایش نیز مانند او تحت درمان ارتودنسی قرار دارند. حتماً به کودک توضیح دهید که چطور میتواند با براکتها و کشهای رنگارنگ بریس را دوست داشتنی و زیبا کند. به این ترتیب درمان مفرح میشود. اگر نتوانستید فرزندتان را قانع کنید و او سرسختانه مخالف سیمکشی دندانها بود، از دندانپزشک بخواهید که مناسب بودن درمان ارتودنسی متحرک یا نامرئی (اینویزیلاین) را بررسی کند.
ترس از گیر کردن غذا بین دندانها
کودکان تمام مشکلات کوچک را به نحو مبالغهآمیزی جدی میگیرند. اگر یک فرد بزرگسال غذا بین دندانهایش گیر کند، آن را به سادگی و حتی بدون فکر کردن درمیآورد. اما اگر غذا بین دندانهای کودک گیر کند و دوستانش آن را ببینند، این ذره کوچک ممکن است باعث خجالت کودک شود. اگر این موضوع باعث ترس از ارتودنسی است، به فرزندتان اطمینان خاطر بدهید که احتمال گیر کردن ذرات غذا بین دندانهای سیمکشی نشده کمتر از دندانهای سیمکشی شده نیست. به کودک توضیح دهید که کافی است پس از صرف غذا آب بنوشد تا جریان آب تمام ذرات گیر کرده را پاک کند. اگر فرزندتان هنوز مردد است، یک آیینه جیبی به او بدهید تا دندانهایشان را پس از غذا خوردن نگاه کند و مطمئن شود که هیچ چیزی بین آنها گیر نکرده است.
ترس از طولانی بودن درمان
شکی نیست که ارتودنسی درمانی زمانبر است و این زمان طولانی برای یک کودک خردسال بیپایان به نظر خواهد رسید. هرچند برای تسریع درمان کاری از دستتان ساخته نیست، اما میتوانید درمان را به تجربهای خوشایندتر تبدیل کنید. به فرزندتان یادآوری کنید که ارتودنسی فقط یک یا دو سال طول میکشد، اما نتیجه آن لبخند زیبایی خواهد بود که برای سالیان زیاد بر لبانش نقش خواهد بست. فرزندتان را متقاعد کنید که صبر و تحملش در درازمدت نتیجه خواهد داد.
ترس از هزینه ارتودنسی
منبع : مجله ارتودنسی دندان
انجام ارتودنسی پیشگیری و یا ارتودنسی کودکان این مزیت را دارد که فک کودک هنوز در حال رشد است. درمان زودهنگام و انجام ارتودنسی پیشگیری زمانی موثر است که قوس دندانی و فکها به طور کامل شکل نگرفتهاند. ارتودنسی فانکشنال میتواند این مشکلات را برطرف کند. معمولا بعد از این درمان، مدتی بعد لازم است که درمانهای دیگری صورت بگیرند. اما مدت زمان این درمانها بسیار کوتاه خواهد بود.
ارتودنسی پیشگیری از بروز مشکلات جدیتر جلوگیری میکند و باعث میشود که انجام درمان ارتودنسی در سن بالاتر بسیار آسانتر و ظرف مدت زمان کوتاهتری انجام شود.
برای انجام ارتودنسی پیشگیری، از وسایل ارتودنسی دندان مخصوص یا تعداری براکت برای هدایت رشد دندانها و فکها استفاده میشود و فضای مناسبتری برای رشد دندانهای دائمی ایجاد میشود.
امروزه روشهای متعددی به عنوان جایگزین بریسهای فلزی قدیمی برای ارتودنسی معرفی شدهاند و میزان استقبال از این روشها هم روز به روز در حال افزایش است. ارتودنسی نامرئی کودکان به عنوان روشی جدید و بسیار مؤثر شناخته میشود که میزان استفاده از آن به سرعت در حال گسترش است.
در اغلب موارد ارتودنسی پیشگیری فاز اول درمان است و فاز دوم و تکمیلی درمان گذاشتن براکتهای ارتودنسی در سن بالاتر و در زمان مناسب انجام میشود. فاز دوم درمان معمولا بسیار کوتاهتر است و انجام آن بسیار ساده است.
بیشتر بخوانید : ارتودنسی متحرک
انجام ارتودنسی پیشگیری به ما این فرصت را میدهد که :
رشد فکی را به شکل دلخواه هدایت کنیم.
احتمال آسیب دیدگی (مانند شکستگی) دندانهایی که به سمت جلو متمایل شدهاند را کم کنیم.
عادات غلط کودک مانند مکیدن انگشت، زبان زدن به دندانها و گاز گرفتن لب را برطرف کنیم.
ظاهر کودک شما و در نتیجه اعتماد به نفس او را بهبود دهیم.
رشد دندانهای دائمی را به شیوهی دلخواه هدایت کنیم.
چگونگی قرارگیری لبها بر روی هم را بهبود دهیم.
منبع : مجله ارتودنسی دندان
بریسهای فلزی متداولترین نوع بریسهای مورد استفاده بیماران در درمان ارتودنسی هستند. بریسهای فلزی امروزی بسیار کوچکتر، مسطحتر و راحتتر از بریس های قدیمیتر هستند. بیماران در هر سنی از بریسهای فلزی برای دستیابی به دندانهایی صاف و لبخندی زیبا استفاده میکنند.
مزایای استفاده از بریسهای فلزی
حتماً دلیلی برای اینکه مدتهای مدیدی است از بریس های فلزی در درمانهای ارتودنسی استفاده میشود وجود دارد! ارتودنسی با براکت فلزی، متداولترین نوع بریس برای بیماران ارتودنسی هستند. بیماران در هر سنی بریسهای فلزی را برای دستیابی به دندانهایی صاف و لبخندی زیبا به عنوان یک روش قابل اعتماد و مؤثر انتخاب میکنند. اگر چه براکتهای فلزی که روی دندانها در دهان نصب میشوند قابل مشاهده هستند ولی هنوز هم بهترین نتایج را با خود به همراه دارند. اگر شما در مورد ظاهر بریسهای فلزی نگرانی دارید استفاده از بریس های سرامیکی گزینهای است که میتوانید انتخاب کنید. اگر چه این نوع بریس ها کاملاً نامرئی نیستند ولی کمتر از بریس های فلزی جلب توجه میکنند.
شما میتوانید رنگ بریسها را در جلسات تنظیم بریس که معمولاً 8 تا 10 هفته یک بار باید انجام میدهید، تغییر دهید، اگر شما ترجیح میدهید که بریسهای شما کمتر دیده شود میتوانید از بریس های الاستیکی نقرهای یا همرنگ دندان استفاده کنید.
بریس های فلزی برای دندانها در هرسنی مناسب بوده و برای دندانهای بسیار کج کاملاً مؤثر خواهد بود. ارتودنتیست شما با وجود بریسهای فلزی حرکت دندانها را در بازههای زمانی کوچک تحت کنترل خواهد داشت.
بیشتر بخوانید :
بریسها چگونه کار میکنند؟
با قرار دادن بریسها در دهان، روی دندان فشار ثابتی ایجاد میشود و این فشار باعث میشود که دندان در جهت مناسب حرکت کرده و در محل مناسب خود قرار گیرد. ارتودنتیست شما در هر جلسه سیمها را محکمتر میکند. علاوه بر بریسها برخی از بیماران نیاز به استفاده از بندهای الاستیکی یا هدگیر پیدا میکنند. بیمارانی که از بریس استفاده میکنند ممکن است که احساس کنند دندانهای آنها کمی لق شده است. این طبیعی و موقتی است. زمانی که دندان به سمت محل خود حرکت کرد این احساس از بین میرود.
اگر در طول درمان احساس کردید که دندانهای شما لق شده است نگران نباشید. این احساس طبیعی و موقتی است و به این معناست که بریس ها دارند کار خود را انجام میدهند. زمانی که دندانها در محل اصلی خود قرار گرفتند این احساس از بین خواهد رفت.
هزینه درمان به وسیله بریسهای فلزی
هزینه ارتودنسی با بریس های فلزی شامل عکسهای گرفته شده با اشعه ایکس و مدلسازی دندان قبل از شروع درمان میباشد که شامل همه عکسبرداریهای به وسیله اشعه ایکس و جلسات ترمیمی در خلال درمان و همه عکسها و عکسهای اشعه ایکس و مدلسازی بعد از درمان است. همچنین هزینه درمان نیز شامل نگهدارندههای پس از درمان و معمولاً بررسی دندانها بعد از بریسگذاری میشود که به مدت دو سال به صورت رایگان انجام میشود تا مطمئن باشیم که بریسها در محل درست خود قرار دارند. قبل از شروع درمان از شفاف بودن هزینهها اطمینان حاصل نمایید تا در هنگام درمان غافلگیر نشوید. در بسیاری از تبلیغات هزینه اولیه بسیار پایین گفته میشود ولی در حین درمان هزینههای اضافی شامل موارد فوقالذکر از شما دریافت میشود. برای مشکلات دندانی که کمتر از متوسط است اگر حل آن ساده باشد هزینه کمتر میشود و در غیر اینصورت هزینهها بیشتر میشود.
منبع : مجله ارتودنسی دندان
ابزارهای فانکشنال (functional appliance)
یک ابزار فانکشنال در واقع پلاک متحرکی است که بطور همزمان بر روی دندانهای بالا و پایین استفاده میشود. امروزه انواع مختلف این ابزارها ساخته شده و برای استفاده افراد قابل دسترسی است. به هر حال در این مقاله بطور خاص ابزار توین بلاک (Twin Block) مورد بررسی قرار گرفته است.
توین بلاک
این ابزار عبارت از پلاکهای متحرکی است که برای ایجاد هماهنگی در فک مورد استفاده قرار میگیرد. توین بلاک به عنوان یک ابزار قوی میتواند مشکل اورجت دندان را در نوجوانان کاهش داده و برای مثال از 10 میلیمتر به استاندارد ایدهآل 4 میلیمتر در طول 6 تا 9 ماه برساند. به این ترتیب لازم است فرد طبق توصیه پزشک معالج به صورت تمام وقت این ابزار را برای مدت 9 تا 12 ماه استفاده کند.
با توجه به اینکه این ابزار از قدرت عضلات جویدن غذا در دهان استفاده میکند، لازم است فرد در طول یک دوره زمانی مشخص از آن بطور تمام وقت استفاده کند. به هر حال، در صورتیکه با خستگی فک در هنگام استفاده از این ابزار مواجه شدید، به سادگی میتوانید پلاک را برای یک مدت زمانی کوتاه از دهان خارج کرده و به فک خود استراحت دهید.
توین بلاک به نحوی طراحی شده که امکان غذا خوردن در هنگام استفاده از آن برای بیمار وجود داشته باشد. با این وجود اگر در ابتدا غذا خوردن با این ابزار برای شما دشوار بود، میتوانید در هنگام صرف غذا آن را از دهان خود خارج کنید.
بیشتر بخوانید :
پلاکهای متحرک و نگهدارندهها
پلاکهای متحرک و نگهدارندهها بطور معمول برای حفظ نتایج ارتودنسی پس از تکمیل درمان مورد استفاده قرار میگیرند. اکثر نگهدارندههای ارتودنسی را میتوان برای غذا خوردن و تمیز کردن از دهان خارج کرد، اما لازم است بیمار تا حد ممکن مراحل ارتودنسی متحرک را کامل کند تا به این ترتیب ساختار جدید تشکیل شده برای دندانها و طرح لبخند خود را حفظ نماید.
فضا نگهدار متحرک
از بین رفتن پیش از موعد دندان شیری میتواند مشکلات متعدد برای رشد دندانهای دائمی ایجاد کند. به غیر از مشکلات عادی ایجاد شده در ارتباط با غذا خوردن و صحبت کردن، فاصله ایجاد شده در این شرایط میتواند باعث شود سایر دندانها به سمت فضای خالی حرکت کرده و مسیر رشد دندانهای دائمی را مسدود کنند. این شرایط در نهایت باعث نامرتبی دندانها میشود. به این ترتیب استفاده از فضا نگهدار متحرک در محل فضای خالی بین دندانها میتواند در پیشگیری از این مشکلات نقش موثر داشته باشد.
منبع : مجله دانستنی های ارتودنسی