مادهی چسبندهی نرم، شفاف و محکم اتصالیافتهای که روی سطح دندانها تجمع مییابد، به شکل شایع پلاک خوانده میشود. این ساختمان با اصطلاح پلاک باکتریایی یا پلاک میکروبی بهتر توصیف میشود، چرا که تقریبا تمام آن از باکتریها و تولیدات آنها تشکیل میشود. چسبندگی پلاک به سطح دندانها و سایر ساختمانهای جامد در دهان به حدی محکم است که جریان بزاق یا اسپری آرام آب بر روی این سطوح قادر به جدا کردن آن نمیباشد.
پلاک باکتریایی چگونه تشکیل میشود؟
درواقع تجمع پلاک روی دندانها نتیجهی سلسله وقایعی فوقالعاده سازمانیافته و برنامهریزیشده است. بقای موجودات در محیط دهان به توانایی آنها به اتصال سطوح بستگی دارد. باکتریهایی که قادر نباشند به سطوح دهانی مثل مخاط و سطوح دندانی چسبندگی پیدا کنند و معلق بمانند، با بزاق دهان شسته شده و حذف میشوند. باکتریهای موجود در پلاک دندانی که عمدتا از نوع استرپتوکوکها هستند، دو خاصیت مهم دارند:
چگونه پلاک دندانی سبب ایجاد پوسیدگی میشود؟
در مراحل اولیهی تشکیل پلاک این مجموعه قابلیت بیماریزایی ندارد، زیرا به طور اعم از جوامع هوازی تشکیل شده و عموما فاقد تعداد کافی یا انواع خاص از باکتریهای بیماریزا میباشد. بنابراین توانایی تولید مقادیر کافی از محصولات مخرب حاصل از متابولیسم را دارا نمیباشد.
چگونه پلاک دندانی سبب ایجاد بیماریهای لثهای میشود؟
پلاک دندانی به دو دستهی فوقلثهای و تحتلثهای تقسیم میگردد. پلاک فوقلثهای در قسمت بالای مارجینهای (لبهها) لثهها و یا درست در محاذات مارجینهای لثهای دیده میشوند و پلاک تحتلثهای در زیر مارجینهای لثهای، بین دندان و بافت شیار لثهای مشاهده میگردند. و گاهی ممکن است فرد را ملزم به انجام جراحی زیبایی لثه بکند.
چه عواملی تجمع پلاک را مستعد میسازند؟
بعضی از فاکتورها موجب میگردند تجمع و گیر پلاک دندانی تسریع شده و در عینحال برداشت آن توسط شخص دشوارتر گردد. این عوامل شامل موارد زیر هستند:
فاکتورهای آناتومیک نظیر قرارگیری نامناسب دندانها، روی هم قرار گرفتن دندانها و دندانهای چرخشیافته یا کجشده.
پلاک در سطوح خشن ترمیمها( مثلا پرکردن دندان ) نسبت به ترمیمهایی که سطح آنها به خوبی پرداخت شده است، راحتتر تجمع مییابد.
لبههای لثهای ترمیم زیرلثهای منجر به تشکیل بیشتر پلاک میکروبی میشود و رعایت بهداشت لثه در این موارد نسبت به حالاتی که لبه ترمیم در حد و یا بالاتر از لبهی لثه میباشد، دشوارتر است.
پروتزهای پارسیل متحرک غالبا منجر به افزایش تشکیل پلاک بر روی دندانهای پایه میشوند، که این مسئله ریسک مشکلات لثهای و پوسیدگی دندانها افزایش میدهد.
دستگاههای ثابت ارتودنسی که آنها را به سختی میتوان تمیز نمود، بخصوص براکتها، بندها، سیمها یا الاستیکهایی که خیلی به لبه لثه نزدیک میباشند.
بیشتر بدانیم :
البته باید در نظر بگیریم که با توجه به ماهیت متفاوت این دو پروسه، نباید آن ها را با هم مقایسه کرد، اما ما در خصوص اصلاح کج بودن دندان ها می توانیم تا حدودی یک مقایسه ساده بین آن ها داشته باشیم. در ادامه با توجه به نظر بهترین متخصص ارتودنسی در کرج و تهران به مقایسه این دو در چند زمینه پرداخته ایم.
روش صاف شدن دندان کج با ارتودنسی
اگر قصد ارتودنسی دندان کج دارید بهتر است بدانید که روش های متفاوتی برای این هدف در دسترس است. یک متخصص ارتودنسی خوب بسته به شدت کجی دندانتان می تواند از انواع روش ارتودنسی زیر استفاده کند:
روش صاف شدن دندان کج با ونیر
اما اگر مقصد ونیر دندان کج را دارید گزینه های روی میز کاهش میابد. متخصص ترمیمی و زیبایی دندان با انواع ونیر زیر کجی دندان ها را پنهان میکند:
در این میان لمینت دندان کج رایجتر است. زیرا هم زیبایی بیشتری دارد و هم ماندگاری بالاتری به نسبت سایر ونیرهای دارد.
مدت زمان اصلاح دندان های کج با هر دو روش
درمان ارتودنسی برای صاف کردن دندان های کج شده به زمانی بین یک تا دو سال برای تکمیل درمان نیاز دارد. مدت زمان ارتودنسی دندان که معمولا طولانی است به عنوان یک نقطه ضعف نسبت به درمان های دیگر به حساب می آید. اما بهترین روش است زیرا ماندگاری آن زیاد است و لبخند را به صورت چشمگیری زیباتر می کند. در حالی که انتخاب ونیرهایی مانن لمینت برای دندان کج به طور معمول درعرض چند هفته ساخته شده و طی یک جلسه به اتمام می رسد .به عبارتی ونیرها تنها در یک جلسه و نهایتا دو جلسه نصب میشوند و کج بودن دندانها را پنهان میکند.
مقایسه هزینه ونیرها و ارتودنسی
هزینه ارتودنسی می تواند یک نگرانی محسوب شود. اما گرفتن نتایج همیشگی و موثر، هزینه ها را توجیه می کند. هزینه ارتودنسی بسته به روش درمان، نوع و شدت مشکل و سایر فاکتورهای موثر بین 4.5 تا 10 میلیون برای هر فک متغیر است. هزینه ونیر به ازای هر دندان حدود 1.5 میلیون تومان است.
بیشتر بدانیم :
دندانپزشکان در روش فیلینگ کامپوزیت دندان بر روی سطح دندان ها ترکیبی که از مواد که همانند مینا بوده بر روی دندان های فرد قرار داده و بعد از آن فرم مورد نظر را به آن اعمال نموده و بعد از اینکه استحکام خود را حفظ نمود مورد پولیش قرار می گیرد.
پل دندان: در برخی از موارد دندان های مصنوعی به فک اتصال داده می شوند و در موارد دیگر نیز به صورت یک پل با یکدیگر اتصال برقرار می کنند.توسط این روش دندان مصنوعی به دندان های طبیعی مجاور با استفاده از یک قلاب متصل داده می شود ولی این روش روشی قدیمی بوده زیرا وجود این قلاب ها در دهان قابل مشاهده می باشد برای همین خیلی مورد پسند قرار نمی گیرد.
پل های دندان دارای جلوه ای زیبا بوده و کاملا بی دردسر که از این دو موارد می توان از ویژگی های بارز این روش نام برد. راحت بودن از استفاده این پل ها به قدری است که فرد گاهی فراموش می کند از اینکه دندانی مصنوعی در دهان دارد.و در برخی از موارد نیز از اتصال جهت ترمیم دندان ها استفاده می شود.
پل های چسبان : در مواردی که ستون و پایه های کنار دندان سالم بوده عاری از هیچگونه پر شدگی باشد،پل چسبان را می توان مورد استفاده قرار داد تا زیبایی و ظاهر دندان های شما بیشتر باشد.تفاوت عمده این روش با روش اتصال در این است که به مقدار خیلی کمی از مینای دندان تراش داده می شود.به طوری که این روش در حفظ سلامت دندان های مجاور نیز تأثیر گذار است و آسیبی به آنها وارد نخواهد کرد.و در مرحله بعد پل های چسبان را به محل های از دندان که تراشیده شده می چسبانند.
بیشتر بدانیم : ایمپلنت دندان
از انجایی که دوران بارداری یک از حساسترین دوران زندگی بانوان است. بنابراین باید در انجام بسیاری از فعالیتها تجدید نظر و با دقت و با راهنمایی متخصص تغذیه، ورزشها و داروهای لازم را انتخاب کنید. برای انجام خدمات دندانپزشکی بارداری نیز باید بسیار دقت کرد و ملاحظات لازم را انجام داد.(کلینیک دندانپزشکی جنت اباد یعنی تاج دنتال از بهترین کلینیک ها برای ارائه خدمات دندانپزشکی بارداری می باشد)
با توجه به موارد گفته شده نکات زیر باید در زمان ارتودنسی در بارداری مد نظر گرفته شود:
در دوران بارداری دندانها و لثهها به علت تغییرات هورمونی و افزایش جریان خون حساستر میشوند. وجود این حساسیت در کنار درد طبیعی ناشی از ارتودنسی ممکن است برای مادران باردار دردناک باشد.
به علت تغییرات هورمونی در این دوران قابلیت جا به جایی دندانها افزایش پیدا میکند و این موضوع بر روند درمان ارتودنسی اثر میگذارد. در اینجا پزشک متخصص با انتخاب بهترین نوع بریس متناسب با شرایط مادر باردار، برای دستیابی به بهترین و مطلوبترین نتیجه تخصص و تجربه خود را به کار میگیرد.
افزایش هورمونهای استروژن و پروژسترون میتواند به واکنش لثه به جرم و پلاک را تحت تاثیر قرار دهد. این امر ممکن است باعث افزایش خطر ابتلا به بیماریهای لثه شود. ایجاد این وضعیت در مادران بارداری که ارتودنسی کردهاند(یا نکردهاند) امری طبیعی است.
اگر برای درمان ارتودنسی در دوران بارداری نیاز به کشیدن یک یا چند دندان باشد. بهتر است درمان را به بعد از زایمان موکول کنند چرا که برای کشیدن دندان نیاز به داروی بی حسی است که برای سلامت نوزاد خطر دارد.
در این دوران مراقبت از دندانهای سیمکشی شده بسیار دشوار است. مادران بارداری که در دوران بارداری خود تهوع صبحگاهی دارند استفاده درست از کشهای ارتودنسی و نگهدارندههای ارتودنسی را برای آنها محدود میکند.
کاهش اشتها و حالت تهوع از دیگر علائم دوران بارداری است حال اگر در این دوران ارتودنسی هم انجام شده باشد غذا خوردن را دشوارتر میکند. بعد از تهوع باید به خوبی دندانهای خود را مسواک بزنند زیرا اسید ناشی از مواد لا به لای دندانها باقی میماند، و آسیب جدی به دندانها وارد میکند. بناراین مراقبت و رعایت بهداشت دهان و دندان در این دوران با وجود ارتودنسی بیشتر از قبل احساس میشود.
هنگام قرار دادن براکتها در دهان، دستکاری و یا جا به جایی آنها نیازی به بی حسی و استفاده از داروی آرام بخش نیست. بنابراین بانوان بارداری که تمایل به ارتودنسی دارند نباید نگران این موضوع باشند.
برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد سایر خدمات دندانپزشکی ( ایمپلنت دندان ، لمینت دندان ،ونیر دندان و....) می توانید به مجله اینترنتی دندانپزشکی ارتواینفو مراجعه کنید.
تحلیل لثه یا (Gum recession) به حالتی گفته میشود که در آن لثه (gingiva) یعنی بافتی که اطراف دندان را احاطه کرده عقبنشینی میکند و بخش هایی از ریشه دندان در معرض دید قرار میگیرد. تحلیل رفتن لثه مشکلی بسیار شایع در میان مراجعان به مراکز دندانپزشکی است و ممکن است حتی در سالمترین افراد نیز مشاهده شود
علائم تحلیل لثه کدامند؟
بالا رفتن یا به اصطلاح عقب نشینی لثه، از خط لثه در حالت نرمال، معمولا در همان ابتدا قابل تشخیص است اما علائمی نیز دارد که با کمک آنها میتوانید به راحتی آن را تشخیص داده و شدت آن را مشخص کنید. رایجترین علائم تحلیل لثه عبارتند از:
نمایان شدن ریشه دندان و در نتیجه بلند دیده شدن دندانها
هرچند که هر یک از دندانهای شما همواره طول مشخصی دارد، اما به طور معمول در افرادی که لثههای سالمی دارند، تنها تاج دندانها قابل مشاهده است. با تحلیل رفتن بافت لثه و با نمایان شدن ریشه دندان، به نظر میرسد که دندانها بلندتر شدهاند. وقتی لثه به دلیل بیماری پریودنتال بالا برود، دندانها حتی بسیار طولانیتر از حد طبیعی به نظر میرسند. اگر دندانهای جلو فرد دچار تحلیل لثه شوند، شاید نیاز به اصلاح طرح لبخند و جراحی زیبایی لثه با درمانهای مختلف باشد.
حساس شدن دندانها
با تحلیل لثهها و قرار گرفتن ریشه دندانها در معرض دید، ممکن است عاج دندانها در ناحیهی ریشه به محیط دهان باز شوند و در نتیجه دندانها بسیار حساس شده و فرد درد ناراحت کنندهای داشته باشد.
لق شدن دندانها
افرادی که به دلیل بیماری لثه و پریودنتال دچار تحلیل لثه میشوند، ممکن است متوجه شوندکه یک یا چند دندان آنها لق شده است. این مشکل معمولا نشان دهنده ایجاد تجمعات پلاک و جرم در زیر لثه است. هر چه فاصله بین لثه و دندان بیشتر شود باکتریهای بیشتری میتوانند وارد این فاصله شوند و موجودیت دندان را به خطر بیندازند.
علت تحلیل رفتن لثه چست؟
شایعترین عللی که باعث کوچک شدن و یا عقب رفتن لثهها میشود عبارتند از:
بیشتر بدانیم :