در این مبحث به ترمیم و عصب کشی دندان های شیری (چه قدامی و چه خلفی) می پردازیم. متاسفانه باور عموم مردم این است که؛ دندان های شیری به دلیل اینکه موقتی هستند و در سن مشخصی جای خود را به دندان های دائمی می دهند، بی اهمیت هستند و نیازی به مراقبت ندارند.
این در حالیست که نقش این دندان ها در:
تکامل صحیح استخوان های فک
تشکیل جوانه های سالم دندان های دائمی
راهنمای رویشی مناسب برای دندان های دائمی
جویدن غذا و در نتیجه تغذیه ی مناسب و رشد صحیح کودک
تکلم و ادای صحیح حروف و کلمات
حفظ زیبایی کودک
افزایش اعتماد به نفس کودک و… حائز اهمیت بوده و قابل انکار نیست.
اهمیت بهداشت دهان و دندان در کودکان
بد نیست بدانیم؛ اکثر والدین در دورافتاده ترین نقاط کشور و حتی در روستاها، اطلاعات بسیار دقیقی از زمان و تعداد دفعات واکسیناسیون کودکان دارند و انجام این اقدامات را برای پیشگیری از انواع بیماری ها تحت هر شرایط اجتماعی و اقتصادی، مهم می دانند.
از آن جایی که پوسیدگی دندان نیز در حیطه ی بیماری های دهانی – دندانی قابل پیشگیری محسوب می شود، لازم است تا اطلاعات کافی و جامعی را در اختیار والدین قرار دهیم. اما متاسفانه این امر مهم صورت نمی پذیرد.
به همین دلیل است که والدین بر اساس باور اشتباه موقت بودن دندان های شیری و عدم دریافت اطلاعات صحیح و به موقع، رسیدگی و پیشگیری های لازم را به منظور حفظ و مراقبت از دندان های شیری را انجام نمی دهند و در مدت خیلی کوتاهی (حتی قبل از یک سالگی کودک) به صورت ناباورانه با ایجاد پوسیدگی های شدید و عمیق در دندان های شیری کودکان مواجه می شوند.
بیشتر بخوانید : ایمپلنت دندان چیست ؟
اهمیت انجام چکاپ های دوره ای و به موقع دندانپزشکی
همانطور که در مبحث اولین ویزیت دندانپزشکی کودکان ذکر شد، لازم است؛ با رویش اولین دندان شیری کودک را برای انجام معاینات پزشکی نزد دندانپزشک اطفال ببرید. با مراجعه ی به موقع می توانید اطلاعات صحیح را در زمان مناسب و قبل از پوسیدگی دندان های دلبندتان از سوی دندانپزشک دریافت کنید.
از جمله ی این اطلاعات می توان به موارد مهمی مانند:
و سایر باید ها و نباید های مهم و تاثیر گذار در حفظ و مراقبت از سلامت دهانی – دندانی کودکان، اشاره کرد.
منبع : کلینیک دندانپزشکی دنیا
دستگاه های زیادی در دسته این ارتودنسی قرار دارند. ما در این مقاله به بررسی مهمترین و شناخته شده ترین آن ها خواهیم پرداخت.
اینویزیلاین ها
اینویزیلاین ها جدیدترین دستگاه های ارتودنسی متحرک هستند که میتوانند تعداد زیادی از مشکلات دندانها، از جمله وجود فاصله بین دندان ها، کج بودن و یا روی هم خوابیدن دندان ها، عقب یا جلو بودن آن ها و برخی مشکلات دیگر که چندان شدید نیستند را حل کند.
به استفاده از این دستگاه ها، ارتودنسی نامرئی نیز گفته میشود. برخلاف ارتودنسی ثابت که ما تنها از تعدادی دستگاه ثابت مثل بریس ارتودنسی ثابت و آن هم تا پایان دوره درمان برای اصلاح موقعیت دندان ها استفاده میکنیم، اگر بخواهیم دندانهای مشکل دار شما را با کمک این نوع ارتودنسی متحرک اصلاح کنیم، باید از تعدادی اینویزیلاین استفاده کنیم.
یک مثال ساده
برای مثال اگر تعدادی از دندان های شما کج باند و یا بین آن ها فاصله وجود داشته باشد، بسته به میزان کج بودن یا فاصله بین آن ها، ما برای مثال از 10 تا 15 عدد دستگاه اینویزیلاین یا همان پلاک شفاف و متحرک، برای حل مشکل شما استفاده میکنیم. هر اینویزیلاین باید حدود دو هفته استفاده شود تا بتواند چند میلیمتر دندانهای شما را صاف کند یا فاصله را کاهش دهد.
بعد از اینکه دندان های شما کمی صاف شد، نوبت به اینویزیلاین بعدی میرسد تا مطابق طراحی خودش بتواند چند میلی متر دیگر دندانهای شما را جابجا کند. به همین شکل شما باید همه اینویزیلاین ها را استفاده کنید تا در نهایت دندان شما صاف شود.
ریتینر یا نگهدارنده ها
بعد از اتمام برنامه درمانی ارتودنسی ثابت، هنوز هم شما نیاز به استفاده از تعدادی دستگاه دیگر دارید که ما به آن ها نگهدارنده یا ریتینر میگوییم. نگهدارنده از جمله مهمترین انواع پلاک ارتودنسی متحرک هستند. استفاده از این این دستگاه های متحرک بسیار مهم است. زیرا پس از اتمام برنامه درمانی دندان های شما را صاف نگه می دارند. و مانع از جابجایی مجدد آن ها میشود
بدون نگهدارنده ها، دندان های شما ممکن است به سمت کجی بروند. آنها دندان های صاف شده را در جای خود نگه می دارند. در حالی که لثه و استخوان اطراف آن بر روی موقعیت جدید خود تنظیم می شود و می توان آنها را جدا یا ثابت کرد.
بیشتر بخوانید : بهترین متخصص ارتودنسی کیست ؟
پینهها
شما در داخل لبهایتان دچار پینه میشوید. پینه یکی از اولین عوارضی است که شما در هنگام خارج ساختن براکتها از دندانهایتان متوجه آن میشوید. اگر شما دارای بریسهای فلزی هستید، متوجه پینههایی در داخل لبهایتان و در جایی که قبلاً پوست حساس وجود داشته است، خواهید شد. این پینهها به سرعت نسبت به زمانی که بریسها جایگذاری میشوند رشد خواهند کرد، اما به دلیل تماس مداومی که با براکتها دارند، معمولاً نمیتوانید پینهها را احساس کنید تا زمانی که بریسها برداشته شوند. نگران نباشید، این پینهها در نهایت از بین خواهند رفت.
غذا خوردن برای شما عجیب است
پس از سالها عادت کردن به خوردن غذا با حضور بریسها در دهان، نداشتن هیچ یک از این موانعها ممکن است کمی عجیب به نظر برسد. شما میتوانید دوباره سیب را گاز بزنید، چیپس بخورید بدون این که نگران یک قطعه تیز جدا شده از یک براکت باشید. آدامس، آب نباتهای جویدنی و سایر غذاهای چسبنده را میتوانید دوباره استفاده کنید.
مسواک زدن و استفاده از نخ دندان
مسواک زدن و استفاده از نخ دندان پس از اتمام درمان ارتودنسی آسانتر میشود. دیگر احتیاجی به استفاده از مسواکهای مخصوص ارتودنسی دندان یا نخ دندان نخواهید داشت. مراقبت از دندانهایتان بدون سیم و براکت بسیار سادهتر است. با داشتن موانع کمتر، تمیز کردن دهانتان آسانتر خواهد بود، اما این به معنی ساده فرض کردن رعایت بهداشت دهان و دندان نیست. به خصوص به این دلیل که دهان شما در حال عادت کردن به فقدان بریس است و هنگامی که غذاهای خاصی را به رژیم غذایی خود اضافه میکنید، مهم است که در مورد مسواک زدن و استفاده از نخ دندان مراقبتهای لازم را به عمل آورید.
بیشتر بخوانید :
دندانهای حساس
دندانها حساس هستند. برداشتن بریسها کمی مانند روند جایگذاری آنها است. این یک تغییر بزرگ است و متخصص ارتودنسی شما مجبور است از نیرویی استفاده کند تا براکتها و چسبها را از دهان شما بیرون بیاورد. با آن که در آوردن بریسها آسیبی به شما نمیزند، هنگامی که شما از آخرین جلسه درمان خود به خانه باز میگردید، احساس میکنید که لثهها و دندانهای شما کمی حساس هستند. این حساسیت احتمالاً متفاوت از زمانی که درمان ارتودنسی خود و جایگذاری بریسها را شروع کرده بودید نیست.بهتر است بدانید بعد از برداشتن بریسها استفاده از انواع شکلات کار مناسبی نیست.
تغییر رنگ
دندانهایتان ممکن است کمی زرد رنگ شده باشند. داشتن بریس و مرتب کردن دندانها میتوانند سفید و براق نگه داشتن دندانها را دشوار سازند. همچنین ممکن است در برخی نواحی متوجه کلسیفیکاسیون دندانها شوید. کلسیفیکاسیون در واقع برای دندانها مناسب است (به این معنی که شما به اندازه کافی کلسیم دریافت میکنید و دندانها قوی هستند)، اما ممکن است ظاهر آن را روی دندانهای خود دوست نداشته باشید. در مورد نواحی زرد رنگ یا کلسیفیکاسیون روی دندانهای خود با متخصص ارتودنسی صحبت کنید.
ادامه دادن جلسات معاینه
درمان شما واقعاً به پایان نرسیده است. پس از برداشتن بریسهای خود، احتمالاً حداقل یک یا دو جلسه دیگر باید به ملاقات متخصص ارتودنسی خود بروید. این عمل معمولاً برای اطمینان از این است که نگهدارنده شما مناسب است و دندانهایتان را صاف و مرتب نگه داشته است. اکثریت بیماران بایستی نگهدارنده های خود را به طور نامحدود، برای جلوگیری از بازگشت دندانها به موقعیت اصلی خود استفاده کنند.
حتما بخوانید :
این نوع نگهدارنده در اصل برای دندانهای پایین به کار برده میشود و از سیمی تشکیل میشود که با کامپوزیت پشت دندانها چسبانده میشود. پس از آن که ارتودنسی تمام شد و فضای بین دندانها بسته شد، از ریتینر ثابت برای بسته نگهداشتن فضای بین دندانی استفاده میشود. هنگام چسباندن سیم به پشت دندانها باید مراقب بود که سیم در نقطهای قرار نگیرد که احتمال گاز گرفتن آن یا ایجاد اختلال در بایت وجود داشته باشد و باعث ناراحتی بیمار نیز نشود. متخصص ارتودنسی دندان گاهی توصیه میکند که ابتدا ریتینر پشت دندانها چسبانده شود و پس از گذشت 12 ـ 6 ماه از نوع دیگری از نگهدارنده استفاده شود. متخصص ارتودنسی پلاک نگهدارندهی مناسب را با توجه به شرایط بیمار تجویز میکند.
چسباندن پلاک ثابت پشت دندانهای بالا یا پایین دندانها را ثابت در جای مناسب نگه میدارد و از برگشت دندانها به وضعیت نامرتب اولیه جلوگیری میکند.
مزایا
از آنجایی که پلاک ثابت است، ممکن نیست استفاده از آن را فراموش کنید یا یادتان برود که پلاک را با خود به مطب ببرید؛ مشکلی که اکثر بیمارانی را که از پلاک نگهدارنده متحرک استفاده میکنند، نگران میکند.
احتمال این که دندانها دوباره نامرتب شود، صفر است، چون ریتینر ثابت به صورت تمام وقت دندانها را ثابت در موقعیت مطلوب نگه میدارد.
یکی از مزایای شاخص نگهدارنده ثابت این است که اطرافیان متوجه وجود آن نمیشوند و پلاک ثابت تاثیری بر روابط اجتماعی بیمار ندارد.
ریتینر ثابت مانع جابجا شدن دندانهای جلو یعنی دندانهایی میشود که احتمال برگشت آنها زیاد است.
چنانچه فاصله زیادی بین دندانهای جلو وجود داشته باشد، پلاک ثابت کمک قابل توجهی به بسته نگه داشتن این فاصله میکند.
ریتینر ثابت کوچک است و پشت دندانهای وسط فک پایین قرار میگیرد.
نگهدارنده ثابت معمولاً بادوامتر از بقیه ریتینرها است.
بیشتر بخوانید :
معایب
بیمار باید کاملاً مراقب تغذیه خود باشد. مصرف خوراکیهای سفت، چسبناک یا ترد شکستن پلاک را در پی خواهد داشت.
ریتینر ثابت از برگشت دندانهای عقب دهان به وضعیت اولیه جلوگیری نمیکند.
ریتنیر ثابت که گاهی اوقات پلاک دائمی نیز گفته میشود، برخلاف نام خود دائمی نیست و مانند هر وسیله دیگری احتمال شکستن آن وجود دارد و پس از مدتی باید تعویض شود. اما مشکل اینجا است که اکثر بیماران متوجه شکستن آن نمیشوند و زمانی که دندانها حرکت میکند و دیر میشود، پی میبرند پلاک شکسته است.
ممکن است پلاک باعث بریدگی بافت نرم شود یا زبان را اذیت کند، در این حالت باید موم مخصوص روی نقاط آزاردهنده زده شود.
تمیز کردن پلاک ثابت طول میکشد و نخ کشیدن بین دندانهایی که پلاک به آنها چسبانده شده، دشوار است.
چون نگهدارنده ثابت تمام وقت روی دندانها قرار دارد، احتمال جمع شدن جرم اطراف دندانها بیشتر است.
عادت کردن به پلاک ثابت مدتی طول میکشد و در ابتدا باعث ناراحتی بیمار میشود. چنانچه هر بخشی از پلاک چسبناک یا آزاردهنده بود، حتماً مشکل را به متخصص ارتودنسی اطلاع دهید تا متخصص تنظیمات لازم را انجام دهد و مشکل را برطرف کند. همچنین پلاک در ابتدا بر صحبت کردن بیمار اثر میگذارد. اما جایی برای نگرانی نیست، تمام این مسائل ظرف یک تا دو ماه برطرف میشود، به پلاک ثابت عادت میکنید و گفتار نیز پس از انطباق یافتن دهان با شرایط جدید به حالت طبیعی برمیگردد.
از هر نوع ریتینری که استفاده میکنید، باید همواره آن را به خوبی تمیز کنید. همچنین به دقت از پلاک مراقبت کنید، چون وضعیت پلاک تاثیر قابل توجهی بر سلامت و موقعیت دندانها دارد.
حتما بخوانید :
اولین و رایج ترین نوع درمان در این حوزه، ارتودنسی ثابت است که ما در آن، از دستگاه های ثابتی برای کمک به صاف کردن دندان های شما استفاده میکنیم. ما در این سیستم که تحت عنوان بریس ارتودنسی نیز آن را میشناسیم، از ترکیب تعدادی وسیله کوچک استفاده میکنیم که در مجموع به آن ها بریس میگوییم. بریس ها شامل یک سیم قوس دار، تعدادی براکت و همچنین باند، الاستیک و کش ها و … هستند.
براکت ها
مهمترین جزء یک بریس معمولا براکت است که معمولا یا از جنس فلز هستند و یا از جنس سرامیک. این براکت ها با کمک یک چسب مخصوص به سطح جلو یا پشت دندان های شما متصل میشوند.
سیم های قوس دار
بعد از اینکه به دندان ها براکت متصل شد، از میان همه آن ها یک سیم قوس دار فلزی میگذرد که براکت ها را به هم وصل کرده و به ما کمک میکند به دندان ها فشار و نیرو وارد کنیم تا آن ها را وادار به حرکت و صاف شدن کنیم.
الاستیک ها و کش ها
متخصص ارتودنسی اغلب برای کمک به تراز کردن دندان ها معمولا از نوارهای الاستیکی روی براکت ها نیز استفاده میکنند که از تنوع رنگ زیادی برخوردارند. بر همین اساس زمانی که ما از این الاستیک ها یا کش های ارتودنسی استفاده کنیم، میگوییم ارتودنسی رنگی استفاده کرده ایم. این نوع الاستیک ها معمولا برای کودکان و نوجوانان استفاده میشوند.
براکت فلزی
در کل ارتودنسی ثابت با بریس (مخصوصا با براکت فلزی) موثرترین روش برای صاف کردن دندان ها است. زیرا این سیستم قادر است به راحتی سخت ترین و شدیدترین مشکلات عدم تراز دندان های ما را اصلاح کند.
در مقایسه با سایر روش های اصلاح دندان ها، ارتودنسی ثابت با براکت فلزی معمولا از قیمت کمتری برخوردار است و اگر به دنبال یک ارتودنسی ارزان هستید میتوانید در وهله اول روی دستگاه های ثابت ارتودنسی حساب باز کنید. اما بجز این دستگاه ها ما دستگاه های ارزان قیمت دیگری هم داریم که در ادامه به معرفی آن ها خواهیم پرداخت.
براکت سرامیکی
براکت ها اگر از جنس فلز نباشند معمولا از جنس سرامیک هستند. سرامیک ها همرنگ دندان هستند و به دلیل شفاف بودن در دسته ارتودنسی نامرئی هم قرار میگیرند. معمولا اگر قصد داشته باشید از براکت های سرامیکی استفاده کنید هزینه ها برای شما بیشتر میشود و نمیتوان به براکت سرامیکی به چشم یک هزینه ارتودنسی ارزان نگاه کرد.
ارتودنسی نامرئی
ارتودنسی ثابت را میتوان برای اصلاح مشکلات متوسط تا شدید دندان ها استفاده کرد. اما اگر مشکل دندان شما چندان جدی نباشد ما به شما پیشنهاد میکنیم رو به سیستم ارتودنسی نامرئی و ارتودنسی متحرک بیاورید. ما در این نوع درمان از دستگاه های متحرک و معمولا شفاف یا نامرئی برای اصلاح دندان های شما استفاده میکنیم:
اینویزیلاین (Invisalign)
اسنپ کورکت (SnapCorrect)
کلییر کورکت (ClearCorrect)
و سایر پلاک های شفاف ارتودنسی
ارتودنسی نامرئی با کمک این پلاک های شفاف معمولا مقرون به صرفه تر و ارزان ترین ارتودنسی است. و اگر جایی نامی از هزینه ارتودنسی ارزان قیمت بردند بدانید که احتمال خیلی زیاد منظورشان همین دستگاه های ارتودنسی است. زیرا قادرند مشکلات جزئی تا متوسط دندان های شما را به خوبی اصلاح کنند.
بیشتر بخوانید :