ارتودنسی به چه معناست
اُرتودُنسی (به انگلیسی: Orthodontics) یک تخصص در رشته دندان پزشکی است. این کلمه مرکب است از دو واژه لاتین “ارتو” به معنای راست و درست و “ادوس” یا مشتق آن “دنس” به معنای دندان. ارتودنسی یکی از مهمترین رشته های تخصصی دندانپزشکی است. همچنین اولین تخصص معرفی شده در دندانپزشکی و دومین تخصص ایجاد شده در کلیه رشته های پزشکی می باشد. درمان ارتودنسی بیشتر تصحیح مال اکلوژن یا جفت شدن نامناسب دندانهاست. این امر می تواند ناشی از موقعیت نادرست دندانها و یا ناهنجاریهای دو فک نسبت به هم باشد یا ممکن است درجاتی از هر مشکل توأم دندانی فکی در یک فرد باشد. از این رو درمان های ارتودنسی بر تصحیح موقعیت دندانها و یا تغییر الگو و جهت رشد دو فک (درمان های ارتوپدیک یا جراحی فک) متمرکز می باشد. در ادامه به ارتودنسی به روش اینویزیلاین میپردازیم :
بیشتر بخوانید :
ارتودنسی به روش اینویزیلاین
یکی از روشهای جدید ارتودنسی، ارتودنسی اینویزیلاین است در این شیوه به جای براکت و سیم ارتودنسی از پلاکهایی شفاف جهت حرکت دندانها به موقعیت مطلوب استفاده میشود. در واقع بین وضعیت نامرتب دندانها تا حالت ردیف پیشبینی شده توسط کامپیوتر در لابراتوارهای ویژهای اقدام به تولید پلاکهای بی رنگ متعددی میگردد.
هر پلاک چند هفته توسط بیمار روی دندانها گذاشته میشود وسپس پلاک بعدی جای آن را می گیرد به این ترتیب رفته رفته دندانها ردیف می شوند.
علی رغم فلسفه جذاب این روش و از همه مهمتر عدم استفاده از دستگاههای فلزی ارتودنسی هنوز به دلایل فنی نتوانسته است جایگزین روش معمول ارتودنسی با سیم و براکت شود. به عبارتی کاربرد آن بیشتر محدود به کیس های خفیف ارتودنسی و تحت شرایط معین می گردد. مضافا بر اینکه در ایران اساسا تکنولوژی دیجیتال و لابراتواری آن ورود پیدا نکرده است بنابراین تبلیغات داخلی مبنی بر ارتودنسی با پلاک های شفاف یا ارتودنسی اینویزیلاین و حتی گاهی تحت عنوان ارتودنسی نامرئی به جهت محدودیت های فنی و امکانات درمانی هنوز پشتوانه درستی ندارند.
از سوی دیگر هزینه درمان ارتودنسی با این روش نزدیک به ۳ برایر ارتودنسی به روش عادی است عامل دیگری بر اینکه که حتی در کشورهای اروپایی و آمریکا هم مخاطبین زیادی جلب نکرده است. بدیهی است با در نظر گرفتن توانایی پایین تر این روش در مرتب کردن دندانها از سویی و محدودیت های تکنیکی داخل کشور، صَرف چنین قیمتی برای درمانی تحت عنوان ارتودنسی نامرئی در ایران امری غیر منطقی و در مواردی آسیب رسان می باشد.
بهترین گزینه برای بیمارانی که نمی خواهند دستگاههای ارتودنسی شان زیاد به چشم بیاید
منبع : مجله ارتودنسی دندان
هر چه درمان ارتودنسی سریعتر انجام شود، سودمندی آن برای رشد و سلامت دهان و دندانهای کودک بیشتر خواهد بود. داشتن لبخندی زیبا و دندانهای ردیف و مرتب یگانه مزیت ارتودنسی پیشگیری نیست.
ارتودنسی پیشگیریبا حفظ ساختار دندانها از بروز ناهنجاریهای فک و دندان (مال اکلوژن) جلوگیری یا آنها را اصلاح میکند. هر گاه متوجه مشکلی در دندانهای فرزندتان شدید، هر چه سریعتر به دندانپزشک مراجعه کنید تا با درمان زودهنگام از آسیبدیدگی بیشتر دندان و لزوم انجام عملهای پرهزینه ارتودنسی جلوگیری کنید.
مزایای ارتودنسی پیشگیری
ایجاد فضا برای دندانهای به هم فشرده و در حال درآمدن
متقارن ساختن صورت با تاثیر بر رشد فک
کاهش خطر آسیب دیدن دندانهای پیشین جلو آمده
حفظ فضا برای دندانهایی که هنوز درنیامدهاند.
کاهش ضرورت کشیدن دندان
کوتاه کردن زمان استفاده از بریس
کاهش ضرورت جراحی فک
اصلاح مشکل بایت و از بین بردن احتمال پوسیدگی، ناراحتی لثه، لبپر شدن تصادفی دندان، ساییدگی غیریکنواخت دندان یا اختلالهای گفتاری نشأت گرفته از ناهنجاریهای بایت
بیشتر بخوانید :
زمان انجام ارتودنسی پیشگیری
لازم است که کودکان از 7 سالگی و یا حتی زودتر از آن جهت ارزیابی وضعیت دندانها و ضرورت ارتودنسی پیشگیری توسط دکتر ارتودنسی دندان معاینه شوند. متخصص ارتودنسی وجود نشانههای مشکلاتی از قبیل موارد زیر را بررسی میکند:
منبع : مجله ارتودنسی دندان
با پیشرفت ارتودنسی در سالیان اخیر، بزرگسالان بیش از پیش درجستجوی درمان ناهنجاری های دندانی برآمده اند که از کودکی درگیر هستند. تفاوتهای قابل توجهی بین ارتودنسی بزرگسالان و کودکان و نوجوانان وجود دارند، ایندرحالی است که آگاهی از این تفاوت ها در پیگیری درمان ارزشمند است. تفاوت های کلیدی بین ارتودنسی بزرگسالان و بیماران کم سن تر وجوددارند.
ملاحظات مربوط به سن
بیماران بزرگسال غالباً با شرایطی درگیر هستند که بیماران جوانتر با آن مواجه نیستند همچون استخوان بندی ناکافی بین ریشه ها بمنظور تامین کافی خون، عفونت های خفیف ژنژیویت و ضایعات استخوانی حاشیه ای. استخوان ها هم سخت تر هستند و بیش ازاین رشد نمی کنند و همترازی بافت با موقعیت های جدید دندان به سبب گذشت زمان غالباً زمان بیشتری طول می کشد. اینها عوامل زیست مکانیکی شناخته شده ای هستند که همترازی دندان در بزرگسالان را با فرایند پیچیده تری نسبت به بیماران انجام می دهند.
نگرانی های اصلاح بایت
از عمده دلایلی که بیماران به درمان ارتودنسی نیازدارند، اصلاح ناهنجاری دندانی[۲] یا بایت نادرست است. در بیمار بزرگسال با دندانگرازی عمیق[۳]، برطبق ارتودنسی Kokich، غالباً فضای کافی در دهان برای حرکت دندان به عقب بدون کشیدن یک دندان یا بیشتر وجودندارد. برخی دندان ها تا بزرگسالی پوسیده می شوند و دندان گزاری بدترمی شود.در ارتودنسی به این مشکلات با عنوان perio-restorative (پریو- رستوریشن) اشاره می شود و مشخصاً روی ساخت فانکشنال بایت بیمار بجای درست کردن آن تمرکزمی کند.
مسائل کشیدن دندان
بسیاری از بزرگسالان یک یا چند دندان کشیده از گذشته دارند و این امر می تواند برای ارتودنتیست مشکل ساز شود. محل های کشیدگی قدیمی، مکان های مناسبی برای حرکت دندان نیستند، مگراینکه با افزودن بخش هایی از استخوان پروتزی به سطح ترمیم شوند. بستن شکاف های بین دندان بسبب کشیدگی- و بسته نگهداشتن آنها- مشکل است، زیرا استخوان بزرگسالان بهمان شیوه ی استخوان درحال رشد، به فشار پاسخ نمی دهد.
جایگذاری دستگاه ها
بسیاری از دستگاه های ارتودنسی، بالاخص برای گزینه های کمتر نمایان همچون براکت های لینگوال، با کمک سیمان دندانی به دندان وصلمیشوند. حفظ بهداشت دهان برای کمک به پیشگیری از کلسیم گیری درطی فرایند بسیار اهمیت دارد.
بیشتر بخوانید :
آسیب پذیری ها
ریسک تحلیل ریشهی بیماران بزرگسال در ارتودنسی نسبت به کودکان بالاتر است. این وضعیت وقتی رخ می دهد که بدن شما ریشه ی دندان را بازجذب می کند و دندان بدون تکیه گاه را بجای می گذارد. عواملی که در این پدیده نقش دارند عبارتنداز سابقه ی خانوادگی، عادات گفتاری و نوع ریشه هایی که دارید.
اگر مستعد تحلیل ریشه هستید و درمان سبب سایش می شود و ریشه ها را درگیرمی کند، دندان براحتی سست می شود و باگذشت زمان می افتد. ارتودنتیست با معاینه ی دندان می تواند علائم تحلیل را مشاهده کند. اما اگر بموقع انجام نشود، تدریجاً غیرقابل درمان می شود.
ریسک اختلال مفصل فکی گیجگاهی (TMD) بیماران بزرگسال بیشتر است و علائم می توانند درطی درمان های ارتودنسی متداول توسعه یابند. ارزیابی دقیق ریسک TMD قبل از توصیه ی درمان برای ارتودنتیست اهمیت دارد.
اگر کودکتان دندان های کج و یا نوعی ناهنجاری در فک خود دارد ، با دندانپزشک او صحبت کنید. ممکن است توصیه او این باشد که یک متخصص ارتودنسی را ببیند.
یک متخصص ارتودنسی کودکان برای کامل کردن لبخند شما با استفاده از لوازم زیر تخصص یافته است :
بند ها
براکت ها
سیم ها
هدگیر
حلقه ها یا بند های کشی
ریتینر ها ( نگهدارنده های دندان )
تنظیم کننده های شفاف یا الاینر ها
انواع بریس های ارتودنسی و سایر لوازمی که برای ارتودنسی بکار می رود
امروزه تعداد زیادی از لوازم های دندانپزشکی مورد استفاده قرار می گیرند. اما بریس های ارتودنسی هنوز ابزار اصلی برای صاف کردن دندان و اصلاح روی هم آمدن آنها ( بایت ) در کودکان هستند. بریس ها با اعمال فشار به دندان ها و فک، کار خود را انجام می دهند تا آن ها را به موقعیت صحیحشان در دهان منتقل کنند.
بریس های امروزی دیگر مانند بریس های پر زرق و برق و فلزی گذشته نیستند. بسیاری از گزینه های دیگر از انواع آن ها اکنون در دسترس هستند.
در گذشته معمولا به این شکل بود که تمامی دندان ها به طور کامل بند کشی می شدند. اما امروزه، براکت ها به طور مستقیم به سطح هر یک از دندان ها وصل می شوند.
بریس های ارتودنسی از مواد زیر ساخته شده اند
این مواد می توانند ظاهری شفاف و به رنگ دندان به بریس ها بدهند. در صورتی که مناسب باشد، سیم های ارتودنسی می توانند از موادی نظیر تیتانیوم نیکل یا تیتانیوم مس ساخته شوند. این مواد ممکن است پایداری بیشتری را دارا باشند و نیاز به تنظیمات کمتری نسبت به سیم های استیل ضد زنگ داشته باشند.
امروزه سینی های شفاف و نامرئی شکل نیز در دسترس می باشند. اینها می توانند بدون استفاده از بریس ها و سیم هایی که در گذشته مورد استفاده قرار می گرفتند، دندان ها را صاف کنند.
سینی های نامرئی شکل، ممکن است کار ارتودنتیست را بطلبد. در این روش از لوازمی شفاف و قابل جدا کردن و جابجایی که به صورت سفارشی برای خود شما ساخته می شوند، استفاده می شود که فشار را بر روی دندان ها قرار می دهند و به تدریج آن ها را به سمت صحیح خود حرکت می دهند.
بیشتر بخوانید :
چه زمانی کودک من باید به یک ارتودنتیست مراجعه نماید؟
دندانپزشک شما می تواند به شما بگوید چه زمانی احتیاج است، یک متخصص ارتودنسی کودک شما را ارزیابی کند. انجمن ارتودنتیست ها و انجمن دندانپزشکی آمریکا توصیه می کنند که همه کودکان تا 7 سالگی از نظر ارتودنسی دندان ها مورد ارزیابی قرار گیرند. در این سن ارتودنتیست می تواند مشکلات ظریف را با رشد فک و ظهور دندان های جدید تشخیص دهد. اکثر کودکان درمان فعال را بین 9 تا 14 سالگی شروع می کنند.
ارتودنتیست ها توصیه می کنند در حالی که فرزند شما هنوز در حال رشد است ، مشکلات دندان های آن ها را اصلاح کنید. پس از قطع رشد ، درمان آنها ممکن است طولانی تر شود و به کار گسترده تری بر روی دندان هایشان نیاز است.
منبع : مجله ارتودنسی دندان
موارد زیر در صورتی که شامل پرداخت هزینههای ارتودنسی با بیمه دندانپزشکی نباشید در کاهش هزینه و قیمت ارتودنسی به شما کمک میکند:
تشخیص و درمان به موقع
اگر درمان را بهموقع آغاز کنید، برخی از مشکلات ارتودنسی را میتوان بدون بریس یا سایر دستگاههای ارتودنسی گرانقیمت درمان نمود. این امر برای کودکان حدود 6 سال، بیشتر صادق است.
مقایسه قیمتها
سعی کنید قیمت درمان را از چند متخصص ارتودنسی دندان مختلف استعلام کنید، زیرا ممکن است قیمتها متفاوت باشد. فقط مطمئن شوید که در حال مقایسه یک درمان مشابه هستید.
در مورد نحوه پرداخت هزینهها بپرسید
یکی از راههای کاهش قیمت ارتودنسی در بودجه شما این است که هزینهها را در ظرف چند ماه و یا چند سال به صورت مرحلهای پرداخت نمایید.
چه چیزی بر میزان قیمت بریسهای کودک شما تاثیر میگذارد؟
بسیاری از کودکان نیاز به بریسهای دندانی دارند تا دندانهایشان صاف شود و به مشکلات هم ترازی کمک کند. از آنجا که دندانهای هر کودکی متفاوت هستند، هزینه درمان با بریس کودک شما متفاوت خواهد بود. محدوده قیمت بریسهای دندانی بستگی به عوامل مختلفی، از جمله نوع بریس و مدت زمان لازم برای آن دارد.
بیشتر بخوانید :
عوامل مهم در تعیین هزینه و قیمت ارتودنسی
بهطورکلی هزینه درمان ارتودنسی به موارد زیر بستگی دارد:
شدت و پیچیدگی مشکلاتی که توسط درمان ارتودنسی نیاز به اصلاح دارد.
طول درمان
طرح و روش درمان
نوع بریسها
استفاده از تجهیزات ارتودنسی
نیاز یا عدم نیاز به عمل جراحی
تخصص و مهارت متخصص ارتودنسی
مکان متخصص ارتودنسی (کشور، استان، شهر یا شهرستان)
منبع : مجله ارتودنسی دندان