ارتودنسی دندان چیست؟ (تعریف ساده ارتودنسی دندان)
ارتودنسی یا ارتودانتیکس (Orthodontics) یکی از تخصصهای رشته دندانپزشکی است که به پیشگیری، تشخیص و اصلاح یا درمان ناهنجاریهای دندانی و فکی میپردازد. متخصصان این رشته که با نام متخصص ارتودنسی دندان یا ارتودنتیست شناخته می شوند با موقعیت طبیعی، منظم و هماهنگ دندان ها و فک ها سروکار دارند و قادرند هر نوع موقعیت غیر طبیعی دندانها (در حالت ساده، کج بودن دندانها) و فکها را شناسایی و اصلاح میکنند.
به عبارت بسیار بسیار سادهتر، ما در رشته ارتودنسی برای صاف و منظم کردن دندانهای افراد و تراز کردن فک آنها، تلاش میکنیم تا در نهایت طرح لبخند افراد را به شکلی هنرمندانه و علمی، زیباتر از آنچه که هست کنیم.
بیشتر بخوانید :
یک متخصص ارتودنسی کارش رفع نامنظمیهای دندانی، موقعیت نامناسب دندانها و فکین است. بنابراین هر کسی، هر نوع مشکلی در این خصوص داشته باشد، میتواند برای درمان به متخصص ارتودنسی مراجعه کند.
اما لزوماً قرار نیست به خاطر هر مشکلی (در نظم و موقعیت دندانها) حتما درمان را شروع کنیم. زیرا اغلب، مشکلاتِ جزئی را میتوان بدون اینکه درمان شوند تا آخر عمر به حال خود رها کرد. اما همین مشکلات، اگر جدی باشند، یا برای زیبایی و عملکرد دهان، دندان و صورت مشکل ایجاد کنند، باید حتما درمان شوند.
به طور خلاصه و بدون توضیح بیشتر، هر کسی که مشکلات زیر را داشته باشد میتواند برای درمان، اصلاح و خلاصه برطرف کردنشان به یک متخصص ارتودنسی خوب مراجعه کند:
وجود فاصله بین دندان ها (اسپیسینگ یا )
جلو بودن دندانهای فک بالا نسبت به فک پایین (اوربایت)
جلو بودن دندانهای پایین نسبت به فک بالا (برعکس حالت فوق، آندربایت)
ازدحام و شلوغی دندان ها (کراودینگ)
وجود فاصله بین دندانهای جلو (در فک بالا و پایین) حین بسته بودن دهان (اوپن بایت)
انحراف فک از خط میانی
جلوزدگی دندانهای فک بالا با وجود موقعیت مناسب فکها (اورجت)
رویش نامناسب دندانها مخصوصاً دندان نیش
قرار گرفتن تعدادی از دندانها در یک فک، پشت دندان های فک دیگر با وجود هماهنگ بودن فک ها (کراس بایت)
مرحله اول: قبل از انجام بلیچینگ دندان باید دندانها را کامل مسواک زده و در صورت نیاز برای تمیزی بهتر از نخ دندان استفاده کنید.
مرحله دوم: نوک سرنگ را وصل کنید.
مرحله سوم: بر روی لبه خارجی تری و در داخل حفرهها یک قطره از ژل سفید کننده را ریخته و با نوک سرنگ روی حفره پخش کنید.
مرحله چهارم: قالبهای محتوی ژل را بر روی دندانهایتان بگذارید.این کار را با دقت انجام دهید تا قالبها به درستی بر روی دندانهایتان قرار گیرند و ژل از تریها بیرون نزند.
نکته: اگر هنگام قالب گذاری ژلها از قالب بیرون زد به وسیله مسواک خشک تمیز کنید.در مرحلهی قالب گذاری بر روی دندان ممکن است لثه ها بر اثر برخورد با ژل سفید کننده ، سفید شوند ولی بعد از ۵ الی ۱۰ دقیقه این سفیدی از بین میرود.برای جلوگیری از بروز سفیدی لثه، ژل را در دفعات بعد کمتر بر روی قالب بریزید.
مرحله پنجم: پس از گذشت ۱۵ دقیقه قالبها را از روی دندانتان بردارید و دندانها و لثه را با آب و مسواک بشویید.
نکته: اکثر کسانی که از بلیچینگ خانگی استفاده میکنند این تصور را دارند که اگر تری ها بیشتر از ۱۵ دقیقه بر روی دندان بماند تاثیر بیشتری دارد.در صورتیکه کل زمان تاثیر ژل سفید کننده ۱۵ دقیقه است و زمان بیشتر قرار دادن آن بر روی دندان ها عملاً بی فایده است.
مرحله ششم: در آخرین مرحله تری ها را با آب سرد کاملاً از ژل پاک کنید و در جای خشک و خنک تا دفعه ی بعد نگه دارید.
بیشتر بخوانید :
ونیر کامپوزیت یا ونیر مستقیم دندان، یک رویکرد محافظه کارانه در تقویت و بهبود لبخند شما است. در این روش از مواد رزین رنگی دندان برای اتصال به دندان شما استفاده میشود و به ما این امکان را میدهد تا دندانهای خود را تغییر شکل دهیم و حتی سفیدتر کنیم. این درمان شامل حداقل نیاز به آمادهسازی یا بدون آمادهسازی دندان و قابل برگشت است. ونیر کامپوزیت در یک جلسه انجام میشود و بسته به تعداد دندانهایی که به ونیر نیاز دارند، میتواند بین 45 دقیقه تا چند ساعت طول بکشد. ونیر کامپوزیت اغلب به این دلیل انجام میشود که چند دندان وجود دارد که با بقیه دندانها هماهنگ نیستند یا شما ظاهر آن را دوست ندارید. این روش بدون نیاز به هرگونه آمادهسازی دندان یا تأثیرگذاری بر دندان طبیعی است. دندانپزشکان میتوانند این ونیرها را روی یک یا چند دندان قرار دهند.
چه کسی میتواند ونیر کامپوزیت داشته باشد؟
تقریباً همه. میتوان از ونیر کامپوزیت برای اهداف زیر استفاده کرد؛
بهبود ظاهر دندانها.
محافظت از سطح دندانها.
تغییر رنگ دندانها، معمولا سفیدتر میشوند.
صاف و تراز کردن دندانها.
بستن شکاف بین دندانها یا بزرگتر کردن آنها.
برای ترمیم قسمتهای تراشیده یا شکسته دندان.
دوام ونیرهای کامپوزیتی چقدر است؟ آیا به اندازه ونیر پرسلن است؟
گفته میشود، دوام ونیرهای کامپوزیت به طور متوسط 3 تا 5 سال است در صورتی که ونیر پرسلن حدود 7-10 سال دوام میآورند. با این حال، ممکن است تغییرات زیادی در رابطه با هر دو نوع وجود داشته باشد. ما شاهد بودهایم که چند ونیر کامپوزیت بیش از 10 سال نیز دوام داشتهاند، همانطور که ممکن است ونیرهای پرسلن چند سال بیشتر دوام نیاورند. بنا بر تجربه ما، با رعایت بهداشت و نگهداری بهداشت دهان و دندان، ونیرهای دندان میتوانند ماندگاری بسیار طولانیتری داشته باشند.
بیشتر بخوانید : ایمپلنت دندان
آیا ونیرهای کامپوزیت به راحتی میشکنند؟
خیر. ونیرهای کامپوزیت به راحتی نمیشکنند و یا حداقل مانند ونیر پرسلن نمیشکنند. ونیر کامپوزیت به دلایل مختلفی میتواند خراشیده شود که معمولاً در اثر گاز زدن و جویدن غذای سفت و چسبناک و دندان قروچه رخ میدهد. اما حتی در صورت شکستن نیز معمولاً ونیرهای کامپوزیت به راحتی در یک جلسه تعمیر میشوند. این مورد با ونیرهای چینی مشابه نیست.
روکش کامپوزیت و بروکسیم
بروکسیم یا دندان قروچه میتواند سلامتی دهان و دندان شما را تحت تأثیر قرار دهد. این وضعیت میتواند منجر به انواع مشکلات جدی از جمله آسیب دندان، فرسایش دندان و اختلال در مفصل گیجگاهی فکی (TMD) شود.
ونیرهای کامپوزیتی یا هر نوع درمان زیبایی دندان تا زمانی که موفق به درمان دندان قروچه خود نشوید، توصیه نمیشود. اگر ونیر بر روی دندان بیمار مبتلا به بروکسیم درمان نشده قرار بگیرد، فشار بیش از حد میتوانند در مدت زمان کمی به ونیرها آسیب وارد کنند و منجر به ترک، شکستگی یا دررفتگی شود.
اگر دندانهایتان را می چسباند یا دندان قروچه میکنید، در مورد یک دستگاه دهانی سفارشی با پزشک خود صحبت کنید. این دستگاه نگهبانان دهان به گونهای طراحی شده است که دندانها را کمی از هم دور نگه داشته و از فشار بیش از حد محافظت میکند. استفاده از این دستگاه در هنگام شب میتواند خطر عوارض را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
بیشتر بخوانید : همه چیز در مورد دندانپزشکی بارداری
روش دیگری برای سفید کردن دندان ، لمینت دندان می باشد . این روش علاوه بر اصلاح نامرتبی های دندان باعث یکدست کردن و یکرنگ کردن آنها می شود. این روش تفاوت هایی با بلیچینگ دارد که برای بسیاری از افراد انتخاب را مشکل می کند؛ بلیچینگ یا لمینت کدام بهتر است؟
در لمینت دندان از مواد سرامیکی یا موادی استفاده می شود که هیچ حساسیتی برای بدن ایجاد نمی کند و سازگار با بدن می باشد و لایه ای خارجی بر روی دندان ها را می پوشاند نه تنها باعث سفید شدن دندان ها می شود بلکه فرم آنها را یکدست می کند . اما در بلیچینگ سطحی روی دندان ها اضافه نمی شود و با استفاده از مواد سفید کننده تنها رنگ دندان ها را تغییر می دهد که به مرور زمان دستخوش واکنش شیمیایی می شود و در اثر تجزیه رنگ دندانها تغییر پیدا می کند و نیاز به چکاپ و تمدید مجدد دارد. همچنین در بلیچینگ نمی توان نامنظمی دندان ها را اصلاح کرد. در صورتی که از دندان لمینت به درستی مراقبت شود به ندرت دچار شکستگی یا آسیب می شود و نیاز به چکاپ ندارد و تا طولانی مدت بدون تغییر می ماند.
در لمینت با توجه به موادی که در ساخت قالب تهیه می شود به ندرت باعث بروز حسایست در فرد می شود که در صورت بروز نیز درمان خواهد شد اما در بلیچینگ ایجاد حساسیت بیشتر بوده به طوری که از هر 3 نفر 1 نفر دچار حساسیت می شود.
درخشندگی دندن های حاصل از لمینت بیشتر از بلیچینگ می باشد که برای فرد از نظر زیبایی محسوس تر می باشد.
بلیچینگ در برخی افراد ممکن است دارای اثر موقت ( 2 هفته) باشد و امکان بازگشت به رنگ اولیه وجود دارد ولی در مورد لمینت حتی یک مورد هم درباره اثر موقت گزارش نشده است.
بیشتر بخوانید : ایمپلنت دندان چیست ؟
نحوه انجام لمینت
در لمینت دندانپزشک ابتدا از دندان قالبگیری می کند و برای ساخت آن به لابراتور ارسال می کند و با توجه به نوع لمینت ( لمینت سرامیکی یا لمینت کامپوزیتی) قالب ساخته می شود. بعد از 2 هفته نیاز به مراجعه مجدد فرد به مطب دارد تا قالب روی سطح دندان قرار بگیرد. در برخی موارد نیاز به تراشیدن دندان ها نیست. این قالب با توجه به ضخامت کم دارای استحکام بیشتری نسبت به بلیچینگ می باشد.
میزان سفید شدن دندان با بلیچینگ
سفید شدن دندان با بلیچینگ به عواملی از جمله جنس دندان، نوع رنگدانه هایی که در داخل دندان رسوب کرده بستگی دارد. ممکن است با این روش دندان ها در فردی یک درجه و در فرد دیگر چها درجه تغییر کند و بنابراین به طور مسلم نمی توان گفت مقدار این سفید شدن چند درجه می باشد.
هزینه بلیچینگ دندان
هزینه بلیچینگ به تعداد دندان ها و نوع مواد مورد استفاده در این روش بستگی دارد . سفید کردن دندان با بلیچینگ در مقایسه با لمینت دندان ارزانتر می باشد ولی از ماندگاری کمتری نسبت به لمینت برخوردار می باشد.
قیمت هوم بلیچینگ
قیمت هوم بلیچینگ از آفیس کمتر می باشد. این روش باید تحت نظر دندانپزشک توسط فرد انجام شود. ابتدا پزشک قالبی از دندان ها تهیه می کند. این قالب در لابراتور از تری های پلاستیکی نازک و شفافی ساخته می شود.
بیشتر بخوانید : هزینه ترمیم و زیبایی دندان
نام دندانپزشک کودکان برای اولین بار در کشور آمریکا شنیده شد، جایی که برای اولین بار در کالج کاخ سلطنتی این کشور انجمن دندانپزشکی این کشور تصمیم گرفت که این تخصص را وارد رشته دندان پزشکی کند، امروزه بسیاری از افراد با این شاخه از دندان پزشکی آشنایی دارند و این شاخه کم کم وارد ایران نیز شده است و امروزه برخی از متخصصان دندان پزشکی در ایران در این زمینه فعالیت دارند.
در صورتی که شما نیز جزو افرادی هستید که به سلامت دهان و دندان خود ارزش زیادی قائل هستید و علاقه مند می باشید که سلامت دهان و دندان فرزند خود را به یک متخصص واگذار کنید به شما توصیه می کنیم حتما این مطلب را مطالعه کنید تا اطلاعات جامعی درباره این تخصص بدست بیاورید.
به صورت کلی دندان پزشک کودکان وظیفه سلامت دهان و دندان کودکان و حتی نوجوانان را بر عهده دارد، همانطور که می دانید امروزه به دلایل مختلف از جمله مواد قندی صنعتی سلامت دهان و دندان کودکان توسط عوامل مختلفی تهدید می شود که دندان پزشک کودکان سعی دارد تا جای ممکن این آسیب ها و تهدیدها را کاهش دهد.
این رشته از دندان پزشکی تفاوت های بسیار زیادی با دندان پزشک های معمولی دارد که ما در ادامه این مطلب به بررسی این موضوع خواهیم پرداخت.
بیشتر بخوانید :
همه چیز در مورد دندانپزشکی بارداری
تفاوت های دندانپزشک کودکان با دندانپزشک معمولی در چیست؟
به صورت کلی دندانپزشکی کودکان یک تخصص می باشد که دندان پزشک های معمولی می توانند با گذراندن یک دوره دو یا سه ساله به راحتی در آن تخصص بگیرند، پایه این تخصص بر مبنای روانشناسی کودکان می باشد که افرادی که علاقه مند به دریافت تخصص در این زمینه هستند حتما باید به این مورد توجه ویژه ای داشته باشند. در واقع افرادی که قصد دارند در این زمینه تخصص بگیرند باید حتما در برقراری ارتباطی مناسب و شاد با کودکان موفق باشند
اهمیت دندانپزشک کودکان زمانی بیشتر نقش خود را نشان می دهد که شما متوجه می شوید فعالیت آن ها باعث سلامت بدن فرزند شما نیز می شود، در واقع تا زمانی که دندان های شیری فرزند شما بیفتند این دندان پزشک ها وظیفه دارند که سلامت آن ها را به خوبی تضمین کنند تا فرزند شما با جویدن اشتباه غذا سلامت خود را به خطر نیندازد.
دندان پزشک کودکان همچنین تاثیر بسیار زیادی بر روی سلامت کودکانی که دارای مشکلات خاص هستند دارند و به همین علت است که با دندان پزشک های معمولی تفاوت های خاصی دارد و افراد باید دوره های ویژه ای را بگذرانند.
منبع : دندانپزشکی شبانه روزی تاج