عصب کشی دندان یکی از رایجترین درمان های دندانپزشکی است که می تواند دندان ها را از عفونت و مرگ نجات دهد. این پروسه در برخی مواقع حتما باید انجام داده شود و نباید به تاخیر بی افتد. اما اگر قبل، حین و بعد از درمان ارتودنسی نیاز اورژانسی به عصب کشی داشته باشیم چه؟ آیا در چنین مواقعی باید حتما عصب کشی کنیم؟ اصلا می توانیم چنین کاری انجام دهیم؟ برای پاسخ به تمامی این پرسش ها در این مقاله با دکتر درویش پوذ بهترین متخصص ارتودنسی در کرج و تهران همراه باشید >
عصب کشی دندان چیست؟
این درمان که با نام روت کانال تراپی، درمان ریشه دندان یا درمان اندو شناخته می شود از اصلی ترین خدمات دندانپزشکی است. و زمانی انجام داده می شود که دندان دچار آسیب عمقی شده باشد. زمانی که پالپ دندان یا مغز دندان دچار عفونت شده باشد، با انجام این پروسه مانع از مرگ دندان می شوند.
عصب کشی دندان عبارت است از پیدا کردن بافت آلوده داخل دندان و از بین بردن آن بافت. در واقع طی این پروسه تمام بخش های آلوده داخل دندان برداشته می شود و سپس برای استحکام دندان عصب کشی شده، از مواد پر کننده، بلیداپ یا روکش دندان استفاده می شود.
آیا ارتودنسی تاثیری بر دندان عصب کشی شده دارد؟
گاهی اوقات ممکن است پیش از شروع درمان ارتودنسی دندان نیاز باشد تا یک دندان را عصب کشی کنیم. در چنین مواقعی ممکن است سوال پیش بیاید که آیا دندانی که عصب کشی شده را می تواند ارتودنسی کرد؟
بله امکان ارتودنسی دندان عصب کشی شده وجود دارد. چه آن دندان بعد از عصب کشی پرشده باشد و چه با بلیداپ باز سازی شده باشد یا روکش شده باشد در هر صورت می توان آن را ارتودنسی کرد.
بیشتر بخوانید : ارتودنسی خفیف
در برخی موارد انجام عصب کشی قبل از ارتودنسی لازم و ضروری است
در نظر داشته باشید که یک متخصص ارتودنسی زمانی درمان را شروع می کند که هیچ مشکلی در خصوص دهان و دندان شما وجود نداشته باشد. چنانچه مسائلی مانند التهاب و عفونت لثه، شکستگی دندانی، حساسیت دندان، پوسیدگی شدید و یا آسیب به پالپ دندان داشته باشید تا قبل از برطرف کردن کامل آن ها شما نمی توانید و نباید درمان ارتودنسی را شروع کنید.
آیا همزمان با ارتودنسی می توان عصب کشی دندان انجام داد؟
گاهی اوقات دندان سالم است و در وضعیتی کاملا سالم وارد دوره درمان ارتودنسی می شود اما ممکن است دندان بر اثر تروما، آسیب دیدگی و یا پوسیدگی دچار عفونت شود. در چنین مواردی که دستگاه های ارتودنسی به دندان ها متصل است آیا می توان عصب کشی دندان انجام داد؟ آیا چنین چیزی امکانپذیر است؟
چرا حتی با وجود ارتودنسی باید درمان ریشه دندان را انجام داد؟
اولا که اگر چنین نشود ممکن است درد زیادی را تحمل کنید و با گسترش عفونت دندان خود را کاملا از دست دهید و یا حتی عفونت تبدیل به آبسه دندان، کیست و یا حتی عفونت استخوان شود.
در ثانی دستگاه های ارتودنسی هیچ مانعی در مسیر درمان ریشه دندان ایجاد نمی کنند. بریس ارتودنسی ثابت به جلوی دندان ها متصل می شود این درحالی است که برای عصب کشی از سطوح جونده وارد به ریشه دندان دسترسی پیدا می کنند.
منبع : مجله ارتودنسی دندان
این مال اکلوژن معمولا با آندربایت اشتباه گرفته میشود و خیلی ها فکر میکنند این دو ناهنجاری یک نوع هستند. اما هر دوی آن ها در واقع مال اکلوژن های متفاوتی هستند. هر دو نیازمند درمان هستند اما درمان آن ها نیز کاملا متفاوت است. این مقاله را بخوانید تا بدانید که دقیقا کراس بایت چیست و چکونه آن را درمان یا اصلاح میکنند.
کراس بایت چیست؟
زمانی که دندان های فک بالا با دندان های فک پایین یک نفر هم راستا نباشند، اصطلاحا میگویند که او کراس بایت دارد. این مشکل معمولا ژنتیکی است اما بر اثر برخی مسائل غیرژنتیکی و ارثی میتواند رخ دهد. برای مثال اگر دندان های دائمی یک کودک پیش از افتادن دندان های شیری جوانه بزنند این مشکل میتواند رخ دهد.
بیشتر بخوانید :
علت کراس بایت چیست؟
همانطور که اشاره شد، اصلی ترین علت کراس بایت ژنتیک و مسائل ارثی است. اما به جز این دو مورد، علل دیگری نیز وجود دارند که در شکل گیری این مال اکلوژن نقش دارند. با برخی از این علل در ادامه آشنا خواهید شد.
· تاخیر در رویش دندان ها یا رویش غیر معمولی آن ها
· میکیدن انگشت شست
· تنفس دهانی
درمان کراس بایت: این مال اکلوژن را چگونه درمان میکنند؟
این عارضه هرچقدر هم که شدید باشد باز هم قابل درمان است و میتوان به راحتی با کمک متخصصان دندانپزشکی آن را اصلاح کرد. رایجترین درمان کراس بایت عبارتند از:
وسیع کننده کام یا پالاتال اکسپندر: یک دستگاه ارتودنسی دندان است که به سقف دهان چسپیده و به وسیع و پهن کردن کام کمک میکند.
اکسپندرهای مخصوص بزرگسالان که کمی متفاوت از اکسپندرهای کودکان است.
ارتودنسی ثابت با بریس: این روش بیشتر در ارتودنسی کودکان شناخته شده است. متخصصان ارتودنسی با کمک هدگیرارتودنسی و بریس میتوانند با موفقیت اقدام به درمان کراس بایت کنند.
عمل جراحی فک: این عمل میتواند شامل وسیع کردن کام و همچنین همتراز کردن دو فک باشد.
همه روش های درمانی بالا میتوانند کمی آزار دهنده یا نارحت کننده باشند اما خوشبختانه روش های بسیار کارآمدی برای حل و درمان کراس بایت هستند.
منبع : مجله ارتودنسی دندان
داشتن دندان سالم یکی از نشانههای زیبایی به شمار میآید، و بسیاری از افراد دندانهای نامنظمی دارند که علت این مشکل میتواند مادرزادی یا فشار به دندانها باشد. با ارتودنسی دندان میتوان دندانها را صاف کرد و فاصله بین دندانها را از بین برد، و با این روش به سلامتی دندان، لثه و همچنین مفاصل فک کمک بسزایی میشود. در بین روشهای ارتودنسی، یک مدل ارتودنسی متحرک وجود دارد که نسبت به روش اصلی آسانتر است برای بسیاری از افراد قابل قبولتر میباشد؛ زیرا هر وقت که خواستند میتوانند آن را از دهـان خود خارج کنند و دوباره سر جای خود بگذارند.
ارتودنسی متحرک چیست
تفاوت ارتودنسی متحرک نسبت به ثابت از اسم آن پیداست. ارتودنسی ثابت به دندان شما میچسبد، در حالی که ارتودنسی متحرک را میتوانید از دهان خارج کنید. بسیاری از روشهای ارتودنسی مراحل مختلفی دارند، بنابراین ترجیح داده میشود از این مدل برای درمان استفاده شود و این روش درمانی میتواند بسیار مفیدتر واقع شود. معمولا وقتی میخواهند فکها را درمان کنند از ارتودنسی متحرک استفاده میشود و برای درمان ناهنجاری دندان از ارتودنسی ثابت استفاده میکنند. چند مدل مختلف ارتودنسی متحرک وجود دارد که در ادامه درباره آنها توضیح خواهیم داد.
بیشتر بخوانید : ایمپلنت دندان چیست ؟
انواع ارتودنسی متحرک
همانطور که گفته شد ارتودنسی متحرک روشی محبوب در درمان ناهنجاریهای دهانی است، اما فرد نمیتواند خودش نوع درمان را انتخاب کند. معمولا دکتر نسبت به نوع ناهنجاری مدل ارتودنسی را انتخاب میکند. انواع ارتودنسی متحرک به شرح زیر است:
اینویزالاین یا ارتودنسی شفاف
در کشورهای خارجی استفاده از ارتودنسی متحرک شفاف یکی از روشهای محبوب ارتودنسی است. اگر میخواهید دندانهای خود را با احتیاط صاف کنید، بهترین گزینه برای شما این مورد است. ارتودنسی شفاف میتواند بدون استفاده از براکت دندان (سیم)، دندانهای صافی به شما تحویل بدهد. این روش درمانی شامل چند ردیف متحرک از صاف کننده است و شما مجبور نیستید از براکت و سیمهای فلزی استفاده کنید. تکمیل درمان در این روش ممکن است 15 ماه طول بکشد. یکی از مزیتهای ارتودنسی نامرئی هزینه آن است که تقریبا ارزان است و شما میتوانید هر چند هفته یک بار آنها را عوض کنید. برخلاف براکتها این مدل به راحتی پاک میشود، پس نیازی نیست هنگام نوشیدن یا غذا خوردن آنها را خارج کنید. ( برای محاسبه دقیق هزینه های ارتودنسی نامرئی اینجا کلیک کنید.)
نگهدارندهها
بعد از اتمام برنامه درمانی، همچنان باید از نگهدارنده استفاده کنید. این وسیله ارتودنسی متحرک از این جهت مهم است که بعد از پایان درمان تا چند وقت دندانهای شما را صاف نگه میدارد. نگهدارندهها بیشتر از آنچه که فکر کنید مهم هستند، و استفاده نکردن از آن میتواند کل درمان ارتودنسی را بیهوده کند، زیرا دندانها بعد از ارتودنسی دوباره میتوانند به حالت قبل برگردند. معمولا به نوجوانهایی که ارتودنسی میکنند توصیه میشود تا رسیدن به سن بلوغ حتما از نگهدارنده استفاده کنند. البته لازم به ذکر است این روش، مدلهای ثابت نیز دارد.
تنظیم کننده فضای دندانها
از این مدل ارتودنسی متحرک معمولا در کودکانی که ریزش دندان در آنها زودتر بوده استفاده میشود. با وجود شکاف در هنگام خالی شدن جای دندانهای شیری، ممکن است مسیر دندانهای دائم مسدود شود. از این ارتودنسی برای جلوگیری از حرکت دندانهای شیری در لثه استفاده میشود.
برای ترمیم دندان پوسیده، دندان پزشک قسمت پوسیده ی دندان را برداشته و سپس ناحیه ی خالی شده دندان را با ماده خاصی پر می کند. همچنین می توان برای ترمیم دندان های ترک خورده، شکسته و یا دندان هایی که با ناخن خوردن و دندان قروچه دچار فرسودگی شده اند از پرکردگی استفاده کرد.
مراحل پرکردن دندان
ابتدا دندان پزشک نواحی اطراف دندان پوسیده را بی حس می کند. سپس از یک وسیله برشی مانند مته و یا لیزر برای برداشتن قسمت پوسیده شده ی دندان استفاده می کند. انتخاب ابزار این کار بستگی به سطح راحتی دندانپزشک، آموزش، و سرمایه گذاری در قطعه خاصی از تجهیزات و نیز موقعیت و میزان پوسیدگی دارد.
در مرحله بعد دندان پزشک محل خالی شده از پوسیدگی را برای اطمینان از حذف کل پوسیدگی بررسی می کند. سپس به منظور آماده سازی دندان برای مرحله پر کردن، این حفره از باکتری ها و باقی مانده های پوسیدگی پاک می شود. در صورتی که این پوسیدگی دندان نزدیک ریشه دندان باشد، ممکن است دندان پزشکتان از گلس اینومر، رزین کامپوزیت یا مواد دیگر برای محافظت از عصب استفاده کند. پس از پرکردن این حفره تقریبا کار دندانپزشک به پایان رسیده است و به صیقل آن دندان می پردازد.
بیشتر بخوانید :
نگهداری و مراقبت از پرکردگی ها
پس از پرکردن، دندان ممکن است حساس شده و دچار درد خفیفی شود اما پس از مدتی فروکش می کند. در کل پس از پرکردن دندان نباید از بهداشت دهان و دندان خود غافل شوید و از محصولاتی استفاده کنید که مختص دندان های حساس می باشند.
چه زمان باید پرکردگی ها را ترمیم کرد
با اینکه پر کردگی ها بدون ترمیم هم می توانند سال ها دوام بیاورند اما ممکن است به مرور زمان به دلیل جویدن غذا ها فرسوده شوند. در صورتی که عاداتی مانند دندان قروچه و سایش دندان ها را دارید پر کردگی هایتان زودتر دچار فرسودگی می شوند و باید ترمیم شوند.
اگر نشانه هایی از فرسودگی مانند ترَک در پر کردگی ها مشاهده کردید به سرعت به پزشکتان مراجعه کنید تا پر کردگی تان ترمیم شود. در صورتی که پس از فرسوده شدن پر کردگی به پزشک مراجعه نکنید و با همان دندان غذا بجویید، ممکن است دندانتان دچار تَرَک شود و نیازمند ترمیم های پیچیده تر باشد که هزینه ی بیشتری نیز دارد. اگر اطراف پر کردگی ها پوسیده یا کرم خورده شود، ممکن است دندان پزشکتان برای ترمیم آن دندان از روکش به جای پر کردگی دوم استفاده کند.
منبع : کلینیک دندانپزشکی ایده آل
بسیاری از مادران سوالاتی درباره اقدامات دندانپزشکی بارداری دارند. اینکه آیا انجام این درمانها میتواند خطری برای کودک یا مادر داشته باشد؟ در پاسخ به این نگرانیها باید گفت مراجعه سالانه به دندانپزشک و انجام اقدامات پیشگیرانه در دوران بارداری نه تنها ایمن است، بلکه توصیه هم میشود. در ادامه این مقاله با کلینیک دندانپزشکی جنت آباد همراه باشید تا با نکات کلیدی در رابطه با دندانپزشکی بارداری آشنا شوید.
سایت انجمن بارداری امریکا (American Pregnancy Association) در مطلبی به مهمترین نگرانیها و رایجترین پرسشهای مادران باردار درباره انجام درمانهای دندانپزشکی پاسخ داده است که آنها را در ادامه میخوانید:
- اقدامات پیشگیرانه و جرمگیری
افزایش سطح برخی هورمونها در دوران بارداری سبب خونریزی لثه و تورم آن میشود. گیر کردن مواد غذایی بین دندانها، این التهاب را وخیمتر خواهد کرد. بنابراین انجام اقدامات دندانپزشکی در دوران بارداری برای جلوگیری از عفونتهای دهان مانند بیماریهای لثه ضروری است. چون عفونتهای دهانی باعث زایمان زودرس میشوند.
- کدام درمانهای دندانپزشکی
انجام درمانهای دندانپزشکی مانند ترمیم دندانهای پوسیده در دوران بارداری الزامی است. درمانهای دندانپزشکی بهتر است در سه ماهه دوم بارداری انجام شود. در سه ماهه سوم به دلیل سنگین بودن مادر، نشستن طولانی مدت دشوار خواهد بود. ایمنترین اقدام این است که تمام کارهای غیر ضروری دندانپزشکی پس از تولد نوزاد انجام شود. با این حال گاهی اوقات دندانپزشک ناچار به انجام اقدامات اورژانس مانند درمان ریشه (عصب کشی) یا کشیدن دندان در این دوران خواهد بود. اقدامات زیبایی مانند سفید کردن دندانها باید تا بعد از تولد نوزاد به تعویق بیفتد. بهتر است اگر درمان مشکل دندانتان ضروری نیست، بعد از اتمام بارداری و تولد نوزاد آن را انجام دهید تا جنین در معرض خطر و آسیبی قرار نگیرد، حتی اگر آن خطر کوچک باشد.
- تزریق داروهای بیحسی
در حال حاضر مطالعات متناقضی در مورد اثرات نامطلوب احتمالی داروهای بیحسی روی جنین وجود دارد. لیدوکائین یکی از داروهای مورد استفاده در دندانپزشکی است. این دارو بعد از تماس با دندان مادر باردار از جفت عبور میکند. در صورت نیاز به درمان دندانپزشکی، مقادیر داروهای بی حسی باید حداقل باشد، اما اگر مادر درد زیادی حس کرد، باید مقدار بیشتری دارو استفاده شود.
- مصرف آنتیبیوتیک به دلیل مشکلات دهان و دندان
اقدامات دندانپزشکی برای جلوگیری از ابتلا به عفونت، اغلب نیازمند تجویز آنتیبیوتیک است. آنتیبیوتیکهایی مانند پنیسیلین، آموکسیسیلین و کلیندامایسین در دوران بارداری بیخطر یا کم خطر هستند و پس از مشورت با پزشک زنان، میتوانند قبل و بعد از درمانهای دندانپزشکی تجویز شوند.
- اشعه ایکس و رادیوگرافی
معمولا توصیه میشود انجام رادیوگرافیهای تشخیصی تا بعد از تولد نوزاد به تعویق بیافتد. با این حال تهیه رادیوگرافی برای انجام بسیاری از درمانهای دندانپزشکی ضروری است. انجمن رادیولوژی آمریکا می گوید از آنجا که طی سه ماهه اول بارداری، اندامهای جنین تشکیل میشوند، تا حد امکان باید جنین را طی این مدت از هر خطری دور نگه داشت. اگر در سه ماهه سوم باردای هم کار دندانپزشکی ضروری ندارید، آن را بعد از زایمان انجام دهید.
بیشتر بخوانید :
چگونه یک کلینیک تخصصی دندانپزشکی کودکان پیدا کنیم؟